Wat is voor jou de definitie van spiritualiteit?
Voor mij is spiritualiteit eigenlijk het hele leven. Vooral dat wat je verbindt met wat groter is dan jezelf. Je zou eigenlijk daar vanuit moeten leven. Spiritualiteit is iets wat het hele leven omvat, maar wat nadrukkelijk te maken heeft met datgene wat ons denken overstijgt. Alles wat daarmee te maken heeft is voor mij spiritualiteit.
Volgens mij komt spiritualiteit op die manier het best tot zijn recht als je leven meditatief is. Dat wil niet zeggen dat je de hele dag op een bankje gaat zitten. Ik bedoel meer dat je altijd vol verwondering het nieuwe tegemoet treedt en openstaat voor die grotere werkelijkheid.
Het is belangrijk om je niet steeds in beelden te laten vangen en te denken zo is het of zo zou het moeten zijn. Dat zijn allemaal beelden, bijvoorbeeld over hoe een ideale wereld zou zijn. Daar kun je beelden over hebben. Maar wie ben ik om te weten wat een ideale wereld is. Daarvoor begrijp ik er veel te weinig van. Ik heb wel een diep gevoel en besef dat alles met alles verbonden is maar hoe dat allemaal werkt; daar kan ik met mijn eenvoudige mensenverstand niet bij. Maar ik ben wel gehouden om recht te doen aan dat grote geheel.
Dus open te staan voor alles wat er is om je heen, voor alle noden en ook het schone.

Hoe maak je het hele leven meditatief?
Dat is het bekende verhaal van de ui die je moet afpellen. Al die lagen van conditionering waar het ego uit is opgebouwd. Dat ego is er, dat kun je niet afwerpen. Zoals je het denken ook niet kunt stoppen. Je kunt niet zeggen; meditatie is op een bankje gaan zitten en stoppen met denken. Dat is waanzin, dat kan helemaal niet. Je kunt wel leren zien waaruit dat ego is opgebouwd. Leren doorkrijgen hoe dat werkt. Hoe je beïnvloed wordt door wat je geleerd hebt en hoe je beïnvloed wordt door je gedachten. Als je die processen doorkrijgt, verliezen ze beetje bij beetje hun macht over je. Dan word je daar minder door bepaald waardoor je beter kunt relativeren. Daardoor is je ego niet weg. Het is er met je genen mee doorgegeven. Dat ego heb je nodig om te overleven in de natuur. Maar er is meer dan alleen de biologie. Er is ook meer dan alleen chemie. Er is een grotere werkelijkheid en daar proberen steeds gevoelig voor te zijn. Dat is wat spiritualiteit is en volgens mij is dat ook onze opdracht is in het leven. Als je dat leven vervulling wilt schenken in ieder geval.

En hoe heeft dat jouw leven veranderd of jouw Zijn veranderd?
Het bewandelen van de spirituele weg heeft er toe bijgedragen dat ik veel en veel minder bang ben geworden.
Volgens mij zijn er twee dingen die de mens diep terneer drukken en dat zijn angst en schuld. Als je die gevoelens kwijt zou kunnen raken dan kun je vrijer leven en meer open staan voor wat het leven biedt. Er is steeds die angst om gekwetst te worden en terugkijkend het schuldgevoel; ik heb iets fout gedaan; ik had zus of zo moeten doen. In meditatie kun je daardoor heen leren kijken en dat mechanisme leren zien.

Is schuld niet specifiek iets van het Christelijk geloof?
Ik denk dat in het Christelijk geloof het idee van schuld meer beladen is geraakt dan in andere tradities. Ofschoon het begrip karma ook heel diep een schuldbesef is. In de ene religie wegen bepaalde aspecten anders dan in andere. Binnen het christendom zijn ook veel verschillende stromingen. In het protestantisme weegt schuld weer veel zwaarder dan in het katholicisme. Dus er zijn nogal veel verschillen in. En met angst wordt je ook natuurlijk grootgebracht. Schuld waar je voor moet boeten en angst voor het laatste oordeel. Angst en schuld konden mensen zo ontzettend beklemmen dat ze absoluut als onvrije mensen door het leven gingen.

Ik moet zeggen; daarom sprak dat boek me zo aan van zenmeester Jezus. Toen ik dat las dacht ik; als ik het vroeger nu eens zo geleerd had of als ze me dit nu eens verteld hadden. Ik ben protestants opgevoed en zag God in de hemel vroeger als iemand die op me neerkeek en de hele tijd zat op te letten of ik niet iets fout deed. Dat legt een zware druk op het leven van een kind.
Ja, zo zie je hoe zo’n beeld tot de zogenaamde werkelijkheid gaat horen, terwijl het dat dus niet is. Het is vreselijk.
Het doet zo tekort aan dat wat groter is dan onszelf als je zulke menselijke beelden maakt. Maar de mens heeft dat blijkbaar nodig. Het komt voort uit zijn angst voor het onbekende. Als je het grotere maar een naam kunt geven, kunt regelen, het kunt sturen door bijvoorbeeld offers te brengen, goedgunstigheid afdwingen, dan heb je tenminste het idee dat je iets in de hand hebt. Je ziet dat door alle culturen en door alle tijden heen. De mens wil steeds grip hebben op datgene waar hij nu eenmaal geen grip op heeft. En spiritualiteit is juist steeds losser durven komen van die grip en steeds meer alle beelden los te durven laten. Want het zijn slechts beelden. Loslaten betekent niet hetzelfde als weggooien. Die beelden hebben een eigen bestaansrecht. De mens denkt nu eenmaal in beelden, doe dat rustig, je moet leven in deze maatschappij. Ik heb ook een baan en ik werk gewoon in die baan. Alleen langzaam leren zien hoe betrekkelijk het allemaal is. Dat is het meditatieve proces, waarin je steeds vrijer kunt komen, minder bang kunt worden.
Ik waan mezelf niet wijzer dan wie dan ook. Ik weet uiteindelijk ook niet, hoe ik zal reageren als ik morgen hoor dat ik kanker heb. Daar durf ik echt geen uitspraak over te doen.Ik hoop dat ik genoeg geleerd heb, om er mee om te kunnen gaan. Om niet door angst verteerd te worden, maar gewoon de werkelijkheid te durven aanvaarden zoals hij is en los te laten.

Zelfs je leven los te laten?
Ja, in het diepe besef dat er een einde aan mijn ego zal komen. Maar dat wil niet zeggen, dat er een einde is aan alles. Dat ego is volgens mij echt gebonden aan het lijfelijke, het chemische, het biologische en dat is eindig.

Als het ego verdwijnt wat blijft er dan over?
In beeldspraak kun je zeggen dat wij terugvloeien als een druppel in de oceaan, waarbij je deel uitmaakt van het geheel. En dat geheel dat blijft bestaan.
Dat is een manier om er tegen aan te kijken, maar die heeft ook weer zijn tekorten.
Het is een beeld waarin je kunt zien dat we deel uit maken van een groter geheel. Maar het zal zeker niet op die manier zijn.

Ik denk soms: Misschien zijn we nu al geen druppel, maar een deel van de oceaan.
Ja, daar maak je nu al deel van uit. En dat blijft zo. Alleen daar kun je met je denken niet bij. Maar zodra je met je denken op die werkelijkheid ingaat, ga je beelden scheppen die weer te kort doet aan de realiteit. Uiteindelijk is er geen beeld, dat overeenkomt met die realiteit. Zelfs er niet dichtbij komt. Slechts facetten. Dat is het mooie van het Thomasevangelie. Jezus, laat steeds facetten zien en raakt ons daarmee aan. Dat is ook wat ik met mijn tweede boek heb gedaan. Laten zien wat het meditatieve van het leven is, door er steeds een aspect van aan te raken. Zonder de pretentie te hebben, dat je daarmee de werkelijkheid hebt beschreven. Je hebt een aantal aspecten laten zien en alleen al door het ervaren van al die aspecten, ga je inzien dat de werkelijkheid heel complex is. En dat je die nooit helemaal te pakken kunt krijgen.


………………………………………………………………………………………………..
Reacties en vragen op of over deze lezing: info@spiritueeltrefpunt.nl